Jak zmodyfikowana teoria Maslowa o ludzkich potrzebach może pomóc w komunikacji wideo? – część II.

Grafika cyfrowa przedstawiająca tętniącą życiem scenę szkutniczą nad brzegiem Nilu w starożytnym Egipcie podczas zachodu słońca. Na pierwszym planie i wzdłuż brzegu widać kilku rzemieślników pracujących przy drewnianych łodziach o charakterystycznych, zakrzywionych kadłubach. Mężczyźni używają starożytnych narzędzi, takich jak młotki, dłuta i piły, które są również rozłożone na drewnianym stole warsztatowym po lewej stronie. W centrum kompozycji znajduje się ukończona łódź na wodzie, na której grupa robotników wspólnie podnosi ciężki maszt za pomocą lin. W tle, po prawej stronie rzeki, góruje Wielka Piramida oraz Sfinks, skąpane w ciepłym, pomarańczowym świetle zachodzącego słońca. Krajobraz dopełniają palmy daktylowe po lewej stronie oraz spokojna tafla wody, w której odbija się słońce. Całość utrzymana jest w realistycznym stylu z dbałością o detale historyczne i nastrojowe oświetlenie.

W ostatnim artykule analizowałem teorię Abrahama Maslowa podaną przez Scotta Kaufmana jako metaforę żaglowca. Postawiłem pytanie, czy można taką teorię zastosować w komunikacji wideo? No to spróbuję odpowiedzieć teraz na to pytanie. Jedziemy! Albo raczej – płyniemy 😉

Jeśli potrzebujesz przypomnieć sobie pierwszą część tej epickiej analizy, możesz zajrzeć do mojego newslettera na Linkedin albo na stronę Efektywna Wizja pe-el.

Wyodrębniłem potrzeby, które budują kadłub – niezbędną część łodzi by nie zatonąć na bezkresnym oceanie wideo oraz te, które składają się na żagiel, by nie tylko nie dryfować, ale płynąć i nie tylko do przodu, ale tam gdzie mamy potrzebę. 

W pierwszej kolejności przyjrzyjmy się kadłubowi. U Kaufmana w kadłubie leży bezpieczeństwo. 

Bezpieczeństwo (Safety): Chodzi o podstawową stabilność fizyczną, finansową oraz przewidywalność otoczenia, w którym żyjemy. Pozwala nam to czuć się pewnie na „wodach” codzienności bez ciągłego lęku o jutro.

Kwestia bezpieczeństwa dotyczy zarówno Twojego odbiorcę jak i Ciebie. Jak to rozumieć? Musimy tak budować nasz przekaz, żebyśmy czuli się bezpiecznie i nie nie wzbudzali poczucia zagrożenia u odbiorcy. Co jest niezbędne?

  • Stabilne łącze internetowe o odpowiedniej przepustowości.

Jeśli Twoje łącze nie będzie wystarczająco dobre, grożą Ci zakłócenia w przekazie – tzw. glitche. Wywołują negatywne emocje u odbiorcy. Jeśli nie wiecie o co chodzi – zrób proszę mały eksperyment. Powiedz coś do znanej Ci osoby szeptem. Gdy nie usłyszy zapyta  – słucham? Za drugim razem padnie bardziej nerwowe i nieprzyjemne – co? Za trzecim razem… Możesz w komentarzu napisać ten epitet jakim Cię obdarzono 😉

Problem jest bardziej złożony, bo negatywne emocje wywołane u odbiorcy spowodowane nieczytelnym komunikatem będą przeniesione bezpośrednio na relację z Tobą. Możesz zostać uznany nawet za mało inteligentną / inteligentnego po takiej nieudanej próbie komunikacji. Te zasady działają w naszym normalnym życiu jak i w komunikacji wideo. 

Mówię też o tym w swoich rolkach na Instagramie i shortsach na Youtube. Jeśli chcesz zobaczyć – najlepiej zajrzyj na Efektywna Wizja. 

  • Twoja twarz powinna być dobrze oświetlona i czytelna. 

Z twarzy odczytujemy emocje, potrafimy przewidzieć, czy nasz rozmówca nas oszukuje, czy mówi prawdę, czy ma dobre intencje, czy chce nas zaatakować. Jeśli nie stworzysz odpowiednich warunków odbiorcy – będzie się podświadomie koncentrować na szukaniu zagrożenia. Nie będzie słuchał tego co masz do powiedzenia. Twój komunikat nie będzie usłyszany. 

Ustaw się zatem do kamery tak, aby nie mieć za sobą ani z boku silnego źródła światła (np. okna). Jeśli będziesz mieć okno przed sobą – Twoja twarz z dużym prawdopodobieństwem będzie równo oświetlona i przez to Twoje emocje będą łatwiej czytane przez odbiorcę. 

  • Zadbaj o bezpieczne otoczenie.

Jeśli masz w swoim kadrze drzwi – widz może zacząć się zastanawiać czy ktoś przez nie nie wejdzie. Jeśli będą lekko uchylone, może mieć wrażenie, że ktoś za nimi stoi i na przykład podsłuchuje rozmowę lub podpowiada Ci co masz mówić. To takie podświadome odruchy. Gdy walcząc o przetrwanie doszukiwaliśmy się zagrożeń w różnych miejscach – za głazem, za powalonym drzewem itp. Drzwi są dla nas naturalnym obiektem, z którego może coś lub ktoś wyjść i nawet jeśli nie pożre to odbierze uwagę, skupienie i przerwie komunikat. 

Nie planujesz takiego wejścia innej osoby – nie umieszczaj w kadrze drzwi. 

Otoczenie, w którym odbiorca czuje się komfortowo i bezpiecznie to także otoczenie, w którym nie ma niepotrzebnych i rozpraszających dźwięków. Jeśli nie potrafisz usunąć z tła dźwiękowego takich dźwiękowych przeszkadzajek, spróbuj umieścić źródło zakłóceń w kadrze. Jeśli rozmawiasz z jadącego pociągu – nie sil się na neutralny kadr. Twój rozmówca i tak się zorientuje gdzie jesteś. Pokaż, że jedziesz pociągiem. Jeśli nagrywasz się przy miejskiej fontannie – pokaż ją w kadrze. Dźwięk będzie naturalnym rozszerzeniem obrazu i nie będzie absorbować zasobów poznawczych Twojego odbiorcy. 

Kolejnym ważnym elementem, budującym kadłub żaglowca u Kaufmana jest:

Przynależność (Connection): To potrzeba nawiązywania autentycznych relacji i poczucie bycia akceptowanym przez innych ludzi. Bez zdrowych więzi społecznych nasz „kadłub” staje się nieszczelny, co prowadzi do izolacji i poczucia osamotnienia.

Dlatego w Twojej komunikacji wideo powinnaś / powinieneś zadbać by relacja, którą budujesz z widzem (odbiorcą) była jak najbardziej autentyczna. Sama w sobie rozmowa wideo nie jest niczym naturalnym. Mamy świadomość, że znajdujemy się przed kamerą i rozmawiamy z płaskim ekranem, a nie z prawdziwym człowiekiem. Dlatego powinniśmy dokładać wszelkich starań, by zminimalizować negatywne odczucia związane z tym kanałem komunikacji. Powinniśmy dążyć do tego, by mózg odbiorcy uznał wideo rozmowę za coś normalnego i dał się wciągnąć w ten nierealistyczny świat. 

  • Stosuj najwyższą możliwą rozdzielczość obrazu.

Rozdzielczość obrazu to jeden z tych czynników, które mają wpływ na stabilność łącza internetowego. Gdy jednak jesteś spokojna / spokojny o przepustowość – użyj wysokiej rozdzielczości w transmisji i w odbiorze. Dzięki temu zwiększasz szanse na większe zaangażowanie odbiorcy w komunikat i zmniejszasz efekt “zoom fatigue”. 

  • Ustaw kamerę na neutralnym kącie.

Kątem kamery określamy, czy kamera znajduje się poniżej czy powyżej filmowanego obiektu. Jeśli kąt jest neutralny, to obiekt i kamera znajdują się na tej samej wysokości. Gdy zachowujesz neutralny kąt kamery, unikasz wciskania odbiorcy w określoną i z góry narzuconą przez Ciebie rolę. Dzięki temu u odbiorcy nie powstają niechciane emocje, które mogą utrudnić lub uniemożliwić przyswojenie komunikatu. 

  • Zachowaj odpowiednią odległość od obiektywu.

Edward Hall – amerykański antropolog i etnolog badał relacje międzyludzkie w kontekście odległości między osobnikami. Wyodrębnił kilka rodzajów dystansu i wykazał, że w każdym z nich zachodzą inne rodzaje komunikacji. Gdy ktoś znajduje się w odległości 50 cm od Ciebie lub mniejszej – znajduje się w strefie dystansu intymnego. Komunikacja może być utrudniona, bo naturalnym jest u odbiorcy zwiększona akcja serca, potliwość czy napięcie mięśni. Jeśli stworzysz u swojego odbiorcy uczucie, że znajdujesz się bardzo blisko – wejdziesz w strefę dystansu intymnego z pełnymi konsekwencjami. Pracownik z Twojego zespołu, będzie chciał jak najszybciej zakończyć niekomfortowe spotkanie i nie będzie słuchać tego – jak lub co  powinien wykonać. 

  • Utrzymuj kontakt wzrokowy z obiektywem.

To elementarne zachowanie, gdy z kimś rozmawiasz. Nie odwracasz wzroku, bo wtedy rozmówca ma wrażenie, że kłamiesz, kluczysz i nie mówisz prawdy. Jak z kimś takim cokolwiek budować? Gdy patrzysz bezpośrednio w kamerę – stwarzasz wrażenie u odbiorcy, że patrzysz na niego. Czy muszę tu pisać o przeciwsłonecznych okularach, które zakrywają całkowicie oczy lub źle ustawionym świetle, które odbija się w okularach korekcyjnych i zasłania oczy? Mam nadzieję, że wszystko jest zrozumiałe. 

  • Wykorzystuj mowę ciała.

Mowa ciała (wraz z mimiką) jest naturalnym dopełnieniem naszego werbalnego komunikatu. Nie odbieraj swojemu widzowi możliwości łatwego przyswojenia treści komunikatu. Jeśli masz zachowany neutralny kąt kamery i odpowiednią odległość od obiektywu – oczywistym wydaje się, że w kadrze są widoczne Twoje dłonie. Używaj ich do podparcia swoich tez. Dzięki temu zmniejszysz niechciany efekt “zoom fatigue” i ułatwisz proces poznawczy widza. 

Trzecim tajemnym czynnikiem składającym się na kadłub w teorii Kaufmana jest:

Poczucie własnej wartości (Self-Esteem): Opiera się na zdrowym zaufaniu do własnych kompetencji oraz poczuciu zasługiwania na szczęście. Stabilna samoocena chroni nas przed destrukcyjną krytyką i pozwala realnie oceniać swoje możliwości.

Tylko po przyswojeniu podstaw teoretycznych i odpowiedniej ilości “przepływanych” godzin czujemy się na morzu pewnie i bezpiecznie. Żeby opanować cały niezbędny warsztat do komunikacji wideo musisz zacząć używać komunikacji wideo. Proste. Z każdym kolejnym webinarem, łączeniem czy rolką będzie ci łatwiej. Będziesz lepiej rozumieć światło i dźwięk. Twoje komunikaty będą bardziej zrozumiałe i czytelne. Z tego będzie wypływała Twoja pewność siebie, którą porównałbym do masztu w naszej alegorycznej łodzi. 

Wszystko co składa się na kadłub, stanowi minimum, o które musimy zadbać przed wodowaniem, czyli wciśnięciem guzika „connect”, „stream” lub ” rec”. 

O żaglu, który pozwala nam eksplorować morza i dotrzeć do nieznanych lądów – w następnym odcinku. Zostań ze mną. Możesz wpisać się na newsletter na Linkedin, żeby nic Cię nie ominęło.

Czy AI może pomóc ogarnąć komunikator?

Robot uczący biznesmena jak korzystać z kamery i laptopa.

Zadałem sobie ostatnio pytanie, czy znane modele LLM mogą pomóc użytkownikowi w planowaniu komunikacji za pomocą komunikatorów wideo?

Wyszedłem z założenia, że wszystko jest już jasne i wiadome w tej dziedzinie. Zwłaszcza od czasu pandemii, lock – downów, i zdalnej pracy, gdy internet był przepełniony szkoleniami i dobrymi radami ekspertów dotyczących prawidłowego łączenia się przez Zoom, Teams i inne komunikatory wideo. Wystarczy wpisać w wyszukiwarkę

„zasady korzystania z komunikacji wideo”

i możemy już nigdy nie odkopać się od zaproponowanych stron, które wyjaśnią nam

⚫️ podstawy bezpieczeństwa w sieci podczas wideorozów,

⚫️ wideo konferencyjny savoir – vivre

⚫️ czy techniczne fundamenty łączenia.

Dla dzisiejszego LLM, który może przeszukiwać odmęty internetu, zadanie, by przeanalizował mój kadr i zaproponował zmiany na lepsze, wydaje się być bułką z masłem.

No to powiedziałem sobie – Sprawdzam.

Założyłem, że moje pojęcie o komunikacji wideo jest blade jak Księżyc po wschodzie Słońca i z prostą prośbą zwróciłem się do LLM. Przeanalizuj moje zdjęcie.

Prompt:

Czy możesz przeanalizować mój obraz z kamery i podpowiedzieć mi fachowo co powinienem zrobić, by maksymalnie wykorzystać potencjał łączenia komunikatorem wideo?

🤖Gemini:

Przepraszam, ale nie mogę analizować ani przetwarzać obrazów z Twojej kamery. Jako model językowy nie mam możliwości odbierania, analizowania ani interpretowania danych wizualnych.

Od samego początku widział tylko problemy 😉

Jednakże, mogę Ci udzielić fachowych porad i wskazówek, jak maksymalnie wykorzystać potencjał łączenia się komunikatorem wideo, opierając się na najlepszych praktykach.

Oto kluczowe obszary, na których powinieneś się skupić:

💡 Optymalizacja Techniczna i Wizualna

Te elementy wpływają na to, jak jesteś odbierany przez rozmówców.

Oświetlenie:

Najlepsza praktyka: Ustaw się tak, by światło (naturalne lub sztuczne) padało na Twoją twarz. Idealnie jest mieć źródło światła przed sobą.

Unikaj: Światła z tyłu (kontra), które zamieni Twoją twarz w cień/sylwetkę.

Kamera i Kąt Widzenia:

Ustawienie: Ustaw kamerę na wysokości oczu lub minimalnie wyżej. Użyj podstawek lub książek, aby podnieść laptopa.

Kadr: Twoja twarz powinna znajdować się w górnej połowie kadru, a nad głową powinno być trochę przestrzeni.

Tło:

Wybór: Wybierz tło neutralne, uporządkowane lub użyj funkcji wirtualnego rozmycia. Czyste ściany, regały z książkami (schludne) lub profesjonalne wirtualne tła są najlepsze.

Unikaj: Bałaganu, intensywnych wzorów, odwracających uwagę ruchomych elementów (np. otwartych drzwi).

Dźwięk (Kluczowy Element):

Sprzęt: Używaj dobrej jakości słuchawek z mikrofonem (nawet tych prostych od telefonu), aby zminimalizować echo i hałasy otoczenia. Dźwięk jest często ważniejszy niż obraz!

🗣️ Komunikacja i Interakcja

Te aspekty decydują o efektywności spotkania.

Kontakt Wzrokowy:

Zasada: Patrz bezpośrednio w obiektyw kamery (nie w ekran/swoją miniaturkę) podczas mówienia i słuchania. To symuluje kontakt wzrokowy.

Mowa Ciała:

Pamiętaj: Jesteś na kamerze, więc Twoja mimika i gesty są uwydatnione. Siedź prosto, gestykuluj naturalnie.

Nie rozpraszaj: Unikaj wiercenia się, bujania na krześle czy spoglądania ciągle na telefon.

Aktywne Słuchanie:

Wizualne potwierdzenie: Kiwaj głową, używaj naturalnej mimiki, by pokazać, że słuchasz (nawet jeśli nie mówisz). W komunikacji wideo jest to bardzo istotne, bo nie ma mowy ciała z sali konferencyjnej.

Wykorzystanie Narzędzi Komunikatora:

Udostępnianie ekranu: Używaj go do prezentowania konkretnych treści, a nie po to, by pokazać całą swoją pracę. Pamiętaj o zamknięciu prywatnych/rozpraszających okien.

Czat: Wykorzystaj czat do dzielenia się linkami, dokumentami czy zadawania pytań, które nie muszą przerywać mówiącej osobie.

⚙️ Przygotowanie Przed Spotkaniem

To gwarantuje, że spotkanie przebiegnie płynnie.

1. Test Połączenia: Zawsze sprawdź kamerę, mikrofon i jakość połączenia internetowego na chwilę przed rozpoczęciem.

2. Zamknij Rozpraszacze: Wyłącz powiadomienia, zamknij niepotrzebne aplikacje i karty w przeglądarce, aby zapewnić pełną wydajność komputera i uniknąć zakłóceń.

3. Woda i Notatki: Miej pod ręką wodę i coś do robienia notatek.

Czym mogę Ci teraz pomóc?

Czy chcesz, żebym pomógł Ci sprawdzić, jak powinieneś ustawić konkretny rodzaj oświetlenia, które masz w swoim pokoju (np. lampę biurkową, okno)?

Sporo z tych porad ma sens, ale niestety w kilku miejscach widać, że jest to puste gadanie “eksperta”, który coś tam od kogoś słyszał i chce teraz używać mądrych słów, ale nie do końca rozumie kiedy i w jakim kontekście. Każda odpowiedź Gemini kończy się pytaniem i zachętą do kontynuacji chatu. Ale uważajcie, nie wszystkie rady są godne wdrożenia.

Jeśli oglądacie moje treści wideo lub czytacie moje posty, to wiecie jak dużą wagę przywiązuję do światła kontrowego. Zdanie

🤖Unikaj: Światła z tyłu (kontra), które zamieni Twoją twarz w cień/sylwetkę.

moim zdaniem pozycjonuje Gemini wśród pseudoekspertów. Świadomy użytkownik komunikatora wideo, wie, że światło kontrowe jest niezwykle ważne, a początkujący w ogóle nie wie co to światło kontrowe i lepiej byłoby mu doradzić aby nie ustawiał się do kamery, mając za sobą okno lub lampę. Ale przyjrzyjmy się kolejnym “dobrym radom”.

W dziedzinie ustawiania kamery zachował się poprawnie, sugerując ustawienie kamery na wysokości oczu. Choć oczywiście i tutaj można zniuansować kąt kamery w zależności od tego jakie emocje chcemy wzbudzić u odbiorcy.

Niestety propozycja użycia wirtualnego tła nie jest dla Ciebie korzystna. Nie rób tego! Wirtualne tła obniżają Twoją wiarygodność.

W dalszej części zwraca uwagę, jak ważne jest utrzymanie kontaktu wzrokowego oraz naturalnego gestykulowania. Niestety LLM nie podpowiedział użytkownikowi, żeby odsunąć kamerę nieco dalej, by w kadrze znalazły się dłonie i większa cześć sylwetki. Wtedy gesty będą widziane przez odbiorcę.

Zrobiłem zrzut ekranu i załadowałem do modelu.

Article content
Załadowane zdjęcie do analizy przez GEMINI.

Prompt:

Przeanalizuj mój kadr do łączeń za pomocą Google Meet. Co mogę poprawić by być bardziej skuteczny,m?

Gemini:

Gemini generated photo.
Zdjęcie wygenerowane przez GEMINI.

Gemini ograniczył się do “ubrania” mnie w koszulę. A przyznacie, że nie we wszystkich spotkaniach koszula byłaby pomocna. Czasem okoliczności wymagają bluzy z kapturem 😉 Nie jestem mistrzem promptowania, ale też i nie chciałem sugerować modelowi odpowiedzi. Po przeczytaniu jego długich wywodów byłem niemal pewny, że zwróci mi uwagę, że powinienem patrzeć w kamerę, by utrzymać „kontakt wzrokowy” z odbiorcą.

Podsumowując, jeśli nie wiecie o co pytać – AI za bardzo nie pomoże, a czasem nawet wprowadzi w błąd. Jeśli oczekujecie porady, która wniesie was na ekspercki poziom, na którym korzystacie z wideo intencjonalnie, a nie przypadkowe – rozczarujecie się. Natomiast AI może być dobrym pierwszym doradcą, jeśli chcecie zacząć korzystać z komunikacji wideo, ale nie wiecie jak.

PS

Jeśli wasi rozmówcy mają niebieską, plastikową koszulę to nie znaczy definitywnie, że korzystali z porad Gemini w kwestii korzystania z komunikatorów wideo 😉